Zapomniani uczeni rosyjscy: Witalij Wasiljewicz Korkow

Jakoś tak się ostatnio składa, że w ramach pracy zawodowej muszę weryfikować sporą liczbę tzw. ciekawostek. No wiecie, takich tekstów w stylu “gdyby pchła była wielkości człowieka, to skakałaby na 300 m”. Szczerze, to nie przepadam za tym gatunkiem literackim i według mnie miejsce ciekawostki jest raczej pod kapslem tymbarka, a nie w książce. Ale przecież gdyby wszystko w pracy mi pasowało, to nie musieliby mi za nią płacić.

Sprawdzam zatem pracowicie, czy rzeczone ciekawostki są prawdziwe i nader często okazuje się, że nie, nie są. I pal sześć, jak ktoś na przykład dołoży biegnącemu gepardowi ze 30 km/h do prędkości. No niech sierściuch ma. Bo zdecydowanie bardziej rozwalają mnie ciekawostki zmyślone kompletnie, od góry do dołu. A już najlepsze z najlepszych są te z cyklu “słowo to pochodzi od…”. Dzięki anonimowym autorom tych perełek można dowiedzieć się chociażby, że określenie “tajemnica Poliszynela” wywodzi się od płaszcza wojskowego nazywanego szynelem (choć nie jest wyjaśnione skąd to “poli” – może chodzi o wiele płaszczy), że styczeń, marzec i wrzesień pochodzą, odpowiednio, od stykania się ze starym rokiem, marznięcia i wrzosów, oraz że benzynę nazwano na cześć Karla Benza, twórcy pierwszego samochodu.

Wszystko to, niestety, nieprawda. I wielka szkoda, bo tak ładnie by pasowało, prawda?

Prawda. Dlatego też, choć w dzień jestem niestrudzonym tropicielem bzdur, to wieczorami tworzę własne. I dlatego rozpoczynam właśnie nowy cykl: “Zapomniani uczeni rosyjscy”. W dzisiejszym odcinku: Korkow.

Witalij Wasiljewicz Korkow (1839-1905) był rosyjskim naukowcem i wynalazcą, który zasłynął przede wszystkim swoją wieloletnią rywalizacją z Dimitrijem Mendelejewem w badaniach nad zjawiskiem okresowości pierwiastków chemicznych. Obu uczonych łączyły zainteresowania badawcze, ale dzieliło właściwie wszystko inne. Mendelejew nosił długą brodę, Korkow – krótkie spodenki. Pierwszego oskarżano o bigamię, drugiego o mononukleozę. Mendelejew nad zjawiskiem okresowości pracował systematycznie, Korkow swoją systematyką zajmował się jedynie okresowo.

W swojej autobiografii, Nie śpię, bo trzymam kredę (Ja nie splju, potomu szto ja dierżu mieł) Mendelejew opisuje wiele bezsennych nocy spędzonych na szkicowaniu na tablicy kolejnych wersji uporządkowania pierwiastków według mas ich jąder. Korkow natomiast w tym czasie głównie ziewał i drapał się po swoich. Robotę odkładał bowiem zawsze na później, a punktem wyjścia dla całej jego pracy naukowej była hipoteza wyrażona przez uczonego słowami zawtra toże budiet dien (‘jutro też będzie dzień’). Opierała się ona przez lata wszelkim próbom falsyfikacji i do dnia dzisiejszego udało się za jej pomocą trafnie przewidzieć nadejście ponad 50 tysięcy kolejnych dni. Dla porównania: Mendelejew przepowiedział istnienie zaledwie ośmiu nieznanych wcześniej pierwiastków.

Tym nie mniej ostatecznie to właśnie Mendelejew osiągnął międzynarodową sławę po tym, jak w 1869 roku przedstawił Rosyjskiemu Towarzystwu Chemicznemu własną wersję układu okresowego, nazywaną odtąd tablicą Mendelejewa. Na tablicy w mieszkaniu pokonanego Korkowa wisiała tymczasem jedynie ta sama od lat karteczka z napisem “Wyprowadzić psa, nastawić samowar, odkryć prawo okresowości”. Jednak to właśnie ten smutny widok natchnął genialnego uczonego i pozwolił mu przekuć pozorną porażkę w sukces. Już w następnym bowiem roku na rynek trafiła słynna tablica Korkowa, która – w odróżnieniu od tablicy Mendelejewa – zaspokajała żywotną potrzebę społeczną.

Tablica Korkowa

Tablica Korkowa

Wkrótce wynalazek sprzedał się w milionach sztuk, które zawisły w biurach, urzędach i mieszkaniach na całym świecie. Od ponad 140 lat tablica Korkowa pomaga ludziom zagubionym w natłoku obowiązków. Wystarczy, że opiszą każdą z pilnych spraw na małej karteczce i przypną ją pinezką, aby poczuli się zwolnieni z obowiązku pamiętania o niej, czy nawet jej ostatecznego załatwienia.

Mimo niezaprzeczalnych przysług jakie oddał ludzkości, Korkow wydaje się być dzisiaj niedoceniony. Podczas gdy na cześć Mendelejewa nazwano m.in. nowy pierwiastek chemiczny i jedną z planetoid, Korkowowi poświęcono jedynie ulicę w Warszawie. I to na przedmieściach.

Ulica Witalija Korkowa w Warszawie

Ulica Witalija Korkowa w Warszawie

____________________

Update:

Ciężko wymyślić coś, czego nikt wcześniej nie wymyślił. Dzisiaj (czyli dzień po napisaniu tego posta) znalazłem w necie takie coś: http://radzieccyuczeni.pl/?s=korkow

Advertisements

6 thoughts on “Zapomniani uczeni rosyjscy: Witalij Wasiljewicz Korkow

    1. Z potencjalnymi stalkerami nie należy rozmawiać, ale zrobię wyjątek, tylko proszę mnie więcej nie straszyć. Od “wresić” czyli młócić. Tradycyjna rozrywka wrześniowa i nieunikniona konsekwencja sierpniowego żęcia sierpem.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s